<"google-site-verification: googlea9044f9a838d2eaf.html">

İstatistiksel Proses Kontrol

İSTATİSTİKSEL PROSES KONTROL (İPK) NEDİR?

Bir ürünün kalitesi o ürünün tasarımından, imalatına ve piyasaya sürülerek kullanılmasına kadar olan bütün aşamalarında belirlenir. İstatistik proses kontrol prensipleri söz konusu bütün aşamalarda kullanılabilmekle birlikte esas olarak üretim aşaması için önemlidir. Bu aşamada sağlanan sürekli bilgi akışı ile, gerek otomatik üretim tesislerinde ve gerekse el imalatına kadar her türlü imalat teknolojisi için uygun bir tekniktir.  Büyük ölçekli sanayi tesislerinde olduğu kadar, çok küçük ölçekli hatta tek bir tezgahın çalıştığı atölyelerde bile başarı ile uygulanabilir.

İPK, ürünlerin şartnameler ve toleransları ile uğraşan geleneksel kalite kontrolünden farklıdır. En önemli özelliği, ürün karakteristiklerinin şartnameler veya toleranslar ile karşılaştırılmasından çok, alınan ölçülerin üretim sürecinin doğal değişkenlik sınırları ile karşılaştırması üzerine yoğunlaşmasıdır. Bu bakımdan İPK yaklaşımı hem ürün karakteristiklerinin (boyut, yüzey pürüzlülüğü, sertlik vs), hem de proses karakteristiklerinin (sıcaklılık, basınç, devir sayısı vs) ölçülmesi ve izlenmesini gerektirebilir.

Ölçümler prosesin meyli hakkında bilgi verir (örneğin kararlı ve kararsız olduğu hakkında). Bu bilgiler bazı sorunlar için erken uyarı sağlayarak, önlem alınmasını bildirir. Böylece prosesin geliştirilmesi, hataların azaltılması ve müşteri beklentilerine (veya tasarım şarlarına) uyan üretim yapılması mümkün olur. Oysa geleneksel kalite kontrole göre, ürün karakteristiklerinin şartnameler veya toleranslar ile karşılaştırarak yapılan muayenesinde, hata ve ıskartaların meydana gelmesi önlenemez. Bu durum yüzde yüz muayenede dahi geçerlidir. Ancak prosesin kontrol altında tutulması ile üretim sürecini zaman içinde geliştirmek ve olası hatalı ürün miktarını önceden tespit ederek yüzde olarak tahmin etmek mümkündür.

Temel İstatistiksel Kalite Kontrol Teknikleri

Proses iyileştirmesinin önemli   bir basamağı; mevcut durumun izlenmesi, ölçülmesi  ve analiz edilmesidir. İzleme, ölçme ve  analiz için istatistiksel tekniklerden yararlanırız. Bu teknikler sayesinde veri bilgiye dönüşür. Bilgi yorumlanarak değerlendirilir ve  iyileştirme faaliyetleri planlanır.  Toplam Kalite Yönetiminde  kullanılan  7 temel istatistiksel analiz  tekniği   vardır. Bu temel   istatistiksel teknikler etkin bir şekilde kullanılabilirse sorunların %95’i yok edilebilir.

7 Temel İstatistiksel Analiz Tekniği:

1- Çetele Tablosu:

Kontrol listesi de denir. İyi bir veri  toplama aracı  olarak gözlem  ve  bulguları   kaydetmekte çok  faydalıdır.

2- Histogram:

Genellikle  bir  olayın   oluş   sıklığını   göstermek   ve belirlenen zaman   aralığında tanımlanan problemin daha sık meydana  gelip  gelmediğini  hesaplamak  ve  ortaya çıkan dağılım  şeklini bilinen bir  dağılımla  karşılaştırmak amacıyla kullanılmaktadır. Her histogram sadece  bir tek özelliği ölçer. Histogramların çizilmesinde çetele tablosuna kaydedilen verilerden yararlanılır.

3- Pareto Diyagramı:

Pareto   Diyagramı, kalite değişkenliğine yol  açan sebeplerin önem  derecelerine göre sıralanarak,   düzeltici faaliyetlerin  öncelikle  hangi alanlara   yöneltilmesi konusunda yol gösteren bir tekniktir.

4- Sebep – Sonuç Diyagramı (Balık Kılçığı):

Sebep – Sonuç  Diyagramı, belirlenen  bir  problem  ile muhtemel  sebepleri  arasındaki ilişkilerin ortaya konması için kullanılan bir analiz tekniğidir. Genellikle kalite çemberleri gibi grup çalışmalarında kullanılır.

5- Serpilme Diyagramları:

Bu    diyagram,   üretilen   ürünün   kalitesini   etkileyen herhangi iki  özellik arasında   bir   ilişki   olup   olmadığını belirlemeye yarar. İki değişken arasındaki ilişkinin yönü ve şiddeti bu diyagram vasıtasıyla analiz edilerek kaliteye etki eden unsurlar ortaya  çıkartılır. Analizin anlamlı bir  sonuç ortaya çıkartabilmesi  için en az 30 adet veri çiftine ihtiyaç vardır.

6- Gruplandırma:

Bu yöntem sorunları çözmede yardımcı  bir  yöntemdir. Gruplandırmanın temel mantığı; problemlerin tümüne aynı anda bakmak yerine, onları   alt kümelere    ayırarak  daha küçük   olan    bu     kümelerde     problemin    nedenlerini araştırmaya   çalışmak   olarak   ifade   edilebilir.

7- Kontrol Çizelgeleri:

Kontrol Çizelgeleri, prosesin izlenmesinde ve analizinde kullanılır.  Prosesin istenilen  ürün veya  hizmeti gerçekleştirebilmesi prosesin   kontrol   limitleri   içerisinde çalışmasına   bağlıdır. Ancak  proses   kontrol   limitleri içerisinde çalışırken de bazı değişkenlikler gözlemlenebilir. Proses kontrol  limitleri  arasındayken  gerçekleşen bu değişkenlikler doğal nedenlerden dolayıdır, kaliteyi bozmaz ve tesadüfidir. Doğal değişkenlik kaynakları:

-Operatör (Kullanım talimatlarına ne kadar uyduğu,  fiziksel ve ruhsal durumu, beceri, vb.),

-Muayene (hatalı muayene  ekipmanı   kullanılması,  hatalı raporlama, vb.),

-Çevre şartları (sıcaklık, nem, vb.),

-Malzemeler (yapısı, ölçüsü, sertliği, vb.),

-Makine (makine titremesi vb.) nedenlerden olabilir.

Bu doğal değişkenlikler bazen özel nedenlerin habercisidir ve prosesin kontrol limitleri dışına çıkmasına neden olabilir. Bu nedenle bu değişkenlikler izlenmeli, nedenleri araştırılmalı ve prosesin seyrine göre gerektiğinde önleyici faaliyetler düzenlenmelidir.

Kontrol çizelgelerinde, limitlerin dışında nokta bulunması durumu ise prosesteki özel nedenlerden kaynaklanır. Bu değişkenlik durumu kaliteye etki eder ve giderilmesi gereklidir. Prosesin kontrol limitleri dışına çıkan nokta olması durumunda düzeltici faaliyetler başlatılmalıdır.

 

Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam37
Toplam Ziyaret28147
Site Haritası